De geschiedenis van de Amsterdamse vlag

2019-07-10
De geschiedenis van de Amsterdamse vlag

De stadsvlag van Amsterdam is mega badass. Dat wisten we natuurlijk al, maar dat is in 2015 ook bevestigd door vlaggen-enthousiasteling Roman Mars tijdens een van z’n TED talks. Ben jij benieuwd naar de herkomst van ‘de meest badass stadsvlag van de wereld’? Wij hebben het één en ander uitgezocht.

De vlag zoals we ‘m vandaag de dag kennen (een horizontale rode vlag met een zwarte baan in het midden met daarin drie witte kruizen) is in februari 1975 aangenomen als de officiele stadsvlag van Amsterdam, maar de geschiedenis gaat veel verder terug. De huidige werd al in de 17e eeuw gebruikt, maar was toen nog een onofficieel ontwerp.

De drie kruizen en het wapen van Amsterdam zijn een veelgebruikt symbool door de stad. Ga op speurtocht met de 100 Highlights rondvaart, open boot of waterfiets om te ontdekken op hoeveel bruggen, paaltjes en gevels jij deze iconen kan ontdekken!

Wapen van Amsterdam

De rood, wit en zwarte vlag is een uitsnede van het wapen van de stad Amsterdam, wat weer dateert uit ongeveer 1280. Dit wapen bevat een rood en zwart schild met drie witte kruizen dat wordt vastgehouden door twee gouden leeuwen. Bovenop het schild prijkt een gouden keizerlijke kroon – die is in 1489 toegevoegd als bedankje voor de hulp aan Oosterijk tijdens de Jonker-Fransenoorlog.

Onder dit tafereel zie je een breed lint met daarop het motto “Heldhaftig, Vastberaden en Barmhartig”. Dit motto is vlak na de Tweede Wereldoorlog aan het wapen toegevoegd om de rol van inwoners van Amsterdam tijdens de oorlog – en met name tijdens de Februaristaking in 1941 – te herdenken. Tijdens deze staking protesteerden niet-Joden tegen de vervolging van hun Joodse medemens.

Drie kruizen

Het verhaal over het wapen van Amsterdam is al stoer, dus die kunnen we alvast in onze zak steken. Maar op de vlag van Amsterdam staat niet het gehele wapen, je ziet alleen de drie kruizen. Wat is het verhaal hierachter? Er zijn veel interpretaties en verhalen rondom deze drie kruizen.

De kruizen zelf heten andreaskruizen en deze verwijzen naar de apostel Andreas die volgens verhalen gekruisigd was aan dit soort kruizen. In de Germaanse cultuur biedt een andreaskruis beschermende krachten.

Velen denken dat de kruizen afkomstig zijn van het familiewapen van de familie Persijn, die wordt gezien als de stichter en eigenaar van wat we nu kennen als de Dam. Andere steden die ook in het bezit waren van deze familie hebben namelijk dezelfde kruizen in hun wapen.

Anderen denken dat de drie kruizen refereren aan de drie plagen die Amsterdam te verduren heeft gehad: water, vuur en de pest.

En dan is er nóg een theorie! De zwarte baan achter de kruizen zou gezien kunnen worden als de Amstel en de drie kruizen staan dan voor de drie plaatsen waar je de rivier over kon steken. De zwarte baan komt in meer wapens voor van steden die aan de Amstel liggen, dus dit zou een goede vondst kunnen zijn.

Mysterie

Zoals je merkt is er niet maar één duidelijke conclusie over de Amsterdamse stadsvlag. Behalve dan dat het een super coole vlag is. De vlag en de geschiedenis hiervan wordt nog steeds onderzocht en soms worden er kleine stukjes geschiedenis ontdekt in archieven – zoals een aantal jaar geleden de originele vlag van de Februaristaking terug is gevonden in het Amsterdamse stadsarchief. Ooit komt het hele verhaal over onze stadsvlag vast en zeker aan het ligt, maar voor nu moeten we gewoon heel erg trots zijn dat de onze de meest stoere wordt genoemd.

100 Highlights Cruise

Open Boat Tours